Interview met Denise, aandachtsfunctionaris en zorgcoördinator bij het Zaanlands Lyceum.
“Gewoon ruimte bieden om hun verhaal nog eens te doen. Gehoord te worden.”
Nazorg: het vergeten hoofdstuk
Voor Denise was de belangrijkste opbrengst van de training het bieden van nazorg aan betrokken. Niet zozeer het melden zelf – dat proces kent zij inmiddels goed – maar wat er ná een melding gebeurt. “Als ik een melding heb gedaan, dan ligt het daar,” vertelt ze. “Maar nodig ik ouders daarna nog uit om te horen hoe zij het proces hebben ervaren? Dat deed ik eigenlijk te weinig.” Die bewustwording bleek een kantelpunt.
Immers een melding bij Veilig Thuis maakt veel los bij leerlingen én ouders. Voor ouders gaat het vaak allemaal heel snel. In die stroom van gebeurtenissen kunnen belangrijke woorden of nuances verloren gaan. Sinds de training nodigt Denise ouders vaker uit voor een nagesprek. Niet om het proces opnieuw uit te leggen, maar vooral om te luisteren.
“Vaak hoef je niet eens zoveel te zeggen,” zegt ze. “Gewoon ruimte bieden om hun verhaal nog eens te doen. Gehoord te worden.” Dat blijkt waardevol. Ouders geven aan dat ze soms dingen hebben gemist in het proces – niet omdat het niet zorgvuldig is gedaan, maar omdat de emotionele impact groot is. Nazorg geeft dan rust en kan vertrouwen herstellen.
De lange adem: opbrengsten die je pas later ziet of hoort
Onlangs kwam een leerling bij Denise terug op haar melding van jaren geleden. “Ze vond het toen verschrikkelijk,” vertelt Denise. “Maar nu zei ze dat ze er blij mee was. Dat het iets in gang heeft gezet.”
Ze sprak haar dankbaarheid uit.
Het onderstreept voor mij, Mechel, een belangrijke realiteit: veiligheidstrajecten leveren niet altijd direct zichtbare resultaten op. Soms is het enige wat je kunt doen, het proces in beweging brengen. Niet alles is oplosbaar. Maar niets doen is geen optie.
Bewustwording als doorlopend proces
Tegelijkertijd zijn er duidelijke dilemma’s. Veel docenten ervaren handelingsverlegenheid. “Ik ben docent, geen jeugdzorg,” is een begrijpelijke reactie. Alleen hebben we als school wél een morele en wettelijke verantwoordelijkheid om signalen serieus te nemen.
Denise ziet het als een taak van haar om daar de collega’s aan te herinneren, informatie over te delen en vooral te laten zien “We doen het samen”.
Afgelopen jaar heeft ze dat gedaan door:
- Protocollen zijn actief verspreid en zichtbaar opgehangen (zelfs op onverwachte maar effectieve plekken, zoals de wc’s 😊).
- In gesprekken met mentoren wordt steeds verwezen naar bestaande stappenplannen – zodat niemand het wiel zelf hoeft uit te vinden.
- Op de website van haar school te zetten dat zij de aandachstfunctionaris is en hoe je haar kunt bereiken.
- Er is een e-learning huiselijk geweld uitgerold voor alle collega’s.
En hoewel de kwaliteit van de e-learning niet volledig aansloot bij haar verwachtingen, was de brede deelname een belangrijke stap in bewustwording.
Ideeën voor 2026?
- Deskundigheidsbevordering op verschillende tijdstippen aanbieden
- Mogelijke inbedding van het onderwerp op studiedagen voor maximale deelname
- Blijven investeren in gezamenlijke betrokkenheid bij de leerling
- Nazorg standaard onderdeel maken van haar eigen werkwijze
- Mogelijk tweede aandachstfunctionaris aanstellen
Denise’s tips voor collega-aandachtsfunctionarissen:
- Plan een nagesprek met ouders na een melding. Niet om te verdedigen, maar om te luisteren.
- Erken dat melden spannend is. Benoem dat openlijk en kijk hoe je er dan samen mee om kunt gaan
- Deel je kennis op verschillende manieren. Zichtbaarheid verlaagt de drempel.
- Sta ook stil bij je successen en kijk naar wat daarvan je anoniem kunt delen met collega’s.
- Houd het gesprek over kindermishandeling levend. Herhaling is geen overbodige luxe. Veiligheid vraagt voortdurende aandacht.
Tot slot
Veiligheid ontstaat niet vanzelf. Maar elke melding, elk gesprek en elk moment van nazorg kan het verschil maken – soms pas jaren later zichtbaar, maar daarom niet minder waardevol.
Wil jij ook een keer in het zonnetje gezet worden als aandachtsfunctionaris of heb je een collega die dat verdient? Laat het ons weten via administratie@meer-mogelijkheden.nl